LAN дегеніміз не
Жергілікті желі: шекаралар, жабдық, мекенжайлау.
LAN дегеніміз не
LAN — жергілікті желі. Бір ғимаратпен, пәтермен немесе кампуспен шектелген желі. Үйдегі Wi-Fi — бұл LAN.
Жергілікті желілер (LAN)
Бұл сабақта біз LAN (Local Area Network) немесе жергілікті желі дегеніміз не екеніне жалпы шолу жасаймыз. Аты айтып тұрғандай, LAN — бұл жергілікті желі. Бұл желі бір-біріне қосылған екі компьютер сияқты кішкентай немесе мыңдаған құрылғы қосылған үлкен болуы мүмкін. Мұндағы түйінді сөз — «жергілікті».
Бір ғимараттағы компанияның желісі LAN болып саналады. Бір аймақтағы бірнеше ғимараттан тұратын компания желісі де LAN болып есептеледі. Бұл әдетте «кампустық желі» (campus network) деп аталады.
Сыртқы ресурстарға, мысалы, Интернетке қосылуды пайдаланған кезде, біз оны WAN (Wide Area Network) немесе ауқымды желі деп атаймыз. Біз WAN байланысын басқа қашықтағы LAN желілеріне немесе Интернеттегі серверлерге қол жеткізу үшін пайдаланамыз.
Біздің жергілікті желіде Ethernet деп аталатын бір басым хаттама бар. Бұл — сымды LAN желілері үшін қолданылатын технология. Ethernet — IEEE (Электр және электроника инженерлері институты) жариялаған стандарт. Ол біз қолданатын хаттамаларды, кабельдерді, қосқыштарды (коннекторларды) және т.б. сипаттайды.
SOHO LAN (Шағын кеңсе / Үй кеңсесі)
Көпшілігімізге SOHO (Small Office Home Office) желісі таныс. Бұл сіз үйде Интернетке қосылу және компьютерлер арасында файлдарды бөлісу үшін пайдаланатын желі. Ең қарапайым түрінде бұл тек коммутатор (свитч) және екі компьютер:
Бұл екі компьютерге бір-бірімен байланысуға мүмкіндік береді. Мысалы, файлдарды бөлісу немесе желі арқылы ойын ойнау үшін.
Ethernet үшін біз мұнда UTP (Unshielded Twisted Pair) — экрандалмаған иірілген жұп кабельдерін қолданамыз. Сымды байланыстан бөлек, қазіргі уақытта сымсыз байланыс та өте көп. Сымсыз желі де IEEE жариялаған стандарттарға негізделген. Сымсыз байланысқа қатысты барлық нәрсе 802.11-ден басталады. Көптеген адамдар 802.11a, 802.11b, 802.11g немесе 802.11n туралы естіген болуы керек, себебі бұл көбінесе сымсыз құрылғылардың қораптарында жазылады.
Сымсыз байланыс үшін біз желіге қолжетімділік нүктесін (Access Point) қосамыз. Бұл сымды және сымсыз құрылғылардың бір-бірімен байланысуына мүмкіндік береді. Егер сіз LAN-нан шығып, сыртқы әлеммен байланысқыңыз келсе, сізге маршрутизатор (Router) қажет болады:
Маршрутизатор жергілікті желімен байланысу үшін Ethernet-ті пайдаланады. WAN жағында ол Интернет провайдерімен байланысу үшін DSL, кабельдік Интернет, спутник немесе 4G/LTE сияқты басқа технологияны қолданады.
Үйде сіз қолданатын маршрутизатор көбінесе бір құрылғыда маршрутизаторды, коммутаторды және қолжетімділік нүктесін біріктіреді.
Корпоративтік желі (Enterprise LAN)
Ірі кәсіпорындар әдетте SOHO желілерімен бірдей технологияны қолданады, бірақ үлкенірек масштабта. Бір немесе бірнеше ғимаратта орналасқан желіге жүздеген немесе мыңдаған құрылғылар қосылуы мүмкін.
Жоғарыда біз бір ғимараттың желісін көреміз. Әр қабатта компьютерлер мен принтерлер сияқты басқа құрылғыларды сымды қосу үшін коммутатор бар. Сондай-ақ сымсыз байланыс үшін қолжетімділік нүктесі де орнатылған. Әр қабаттағы коммутатор Core switch (ядролық коммутатор) деп аталатын орталық коммутаторға қосылады.
Сенімділік (резервтеу) және өткізу қабілеттілігін арттыру үшін біз коммутаторлар арасында жиі бірнеше кабельді пайдаланамыз. Екі ғимараты бар үлкенірек желілерде ядролық коммутаторлар бір-біріне қосылып, WAN байланысы үшін маршрутизаторға шығады.
Қорытынды
- LAN сымды байланыс үшін негізгі технология ретінде Ethernet-ті пайдаланады.
- LAN-да қолданылатын негізгі құрылғылар: коммутаторлар, қолжетімділік нүктелері және маршрутизаторлар.
- Ethernet — сымды желілердің стандарты, ал сымсыз құрылғылар 802.11 стандарттар тобын қолданады.
Келесі сабақтарда біз коммутаторлар мен маршрутизаторларда қолданылатын нақты хаттамаларға тереңірек тоқталамыз.